Reading between the lines of the article “Enhancing the Role of the Ecumenical Patriarch”

Dennis Menos, the author of the publication “Enhancing the Role of the Ecumenical Patriarch” on The National Herald, asserts that the organizational structure of the Orthodox Church based on the principle of autocephaly does not meet the requirements of the present day. In particular, according to Mr.Menos, it does not allow to solve a diaspora problem and impedes interfaith dialogue. He believes that “the Ecumenical Patriarch needs to be elevated to the rank of “head” of the Orthodox East, with authority to act and speak for the entire Church” and that His Holiness “will need to be freed of all responsibility for serving also as the Primate of the Church of Constantinople”. The author argues that the Ecumenical Patriarch would then be able to represent the fullness of the Orthodox Church in dialogues with heterodox Christians and “to focus on activities designed to reunify Greek Orthodoxy”. According to Mr. Menos, one such activity would be the convening annually of a conclave of the Primates of all 14 Autocephalous Churches as “the highest leading assembly of the Orthodox East.”

Comments to the article are quite interesting too. They express moderate support of the author or emphasize the perniciousness of the “religious dictatorship”, exemplified by the OCA and the GOARCH, suggesting that the Church’s influence should be enhanced through reforms aimed at activating missionary activity and democratization of church life.

In my opinion, all these things characterize the current situation in American Orthodoxy quite precisely. That’s why I’d like to share some observations in this regard. Moreover, Dennis Menos isn’t alone. As comments to the article show, he is backed even by some GOARCH clergymen. At least for only this reason, his voice is worth being heard and examined carefully.

Who is speaking on Orthodox Christian affairs?

In his Twitter posts, Mr. Menos has repeatedly called for an early reconciliation of the Eastern Orthodox Church and the Roman-Catholics and expressed support of the actions of Patriarch Bartholomew in this perspective. The publications of Dennis Menos repeatedly emphasize that the administrative unity of the Orthodox Church (which is often claimed by Patriarch Bartholomew without taking any real actions to reconcile the Jerusalem and Antiochian patriarchates, for example) is a necessary condition for overcoming the “senseless thousand-year division” between The Orthodox Church and the Roman Catholic Church.

In addition, he stands for the conversion of the St. Sophia Cathedral in Istanbul to an interfaith sanctuary, where people of all faiths could pray. Thus, he strives for “wrong ecumenism” rather than for healing the great Schism of 1054 through repentance and triumph of Orthodox teaching.

Is the writer an expert on the topic?

Dennis Menos is clearly unfamiliar with Orthodox ecclesiology since his saying about the unanimous decision-making “by all 14 Primates” in the absence of a “head” of the Church downplays the role of bishops in the Synods of Local Churches. His proposal to establish the annual Conclave of the Primates as the highest governing body is another example that reveals his non-Orthodox way of thinking. This idea is borrowed from Roman Catholics (although the author uses the Latin word conclave here inappropriately). In the Orthodox Church, the voice of the Primate does not mean anything without the support of his Synod, as the 34th Apostolic Rule says. And Mr. Menos proposes that the meeting of the 14 “big bosses” should solve all the problems of the World Orthodoxy in an authoritarian way, without asking their bishops. There was no such body in the Church for nearly 2000 years before Patriarch Bartholomew, this is an innovation alien to the Holy Canons and it’s not envisaged by them.

As to the idea of having a “head” of the Orthodox East, those who really want to have a “visible head” of the Church should know very well whom to resort to. If you want to have a pope – employ the services of a professional but not of an amateur. And we will stand on what the Holy Fathers taught: the Head of the Church is Christ! The visible head of the Church, “the vice-Christ” is another Latin heretical concept in Menos’ piece. Why on Earth the Orthodox Church, after having lived 20 centuries without this false teaching, has to suddenly do a 180 in the 21st century and accept a doctrine completely alien to it?!

It would be better if the author studied the topic and current state of things more thoroughly before writing on it and coming up with suggestions on how to “fix” things.

Who backs him from within the Orthodox Church?

Unfortunately, the ideas of Dennis Menos were supported by the GOARCH clergymen who disrespect church canons and traditions. For example, Metropolitan Elpidophoros Lambriniadis is well-known by his “first without equals” concept too. Fr. Basil Papanikolaou, a former GOARCH archpriest defrocked for the second marriage, and Fr. Steven Vlahos (retired) are far less famous, but cherish the same dream about having “the Patriarch Pope of the East”. Finally, Patriarch Bartholomew fulfills their aspirations through meetings and joint prayers with the Popes, the Cretan “Holy and Great” Council, a letter to the Archbishop of Athens Ieronymos II, etc.

“By proclaiming the patriarch pope of the east the Orthodox Church would be in position to fulfill the plans of this writer. Of course, tradition and canon law would have to be modified and the other Orthodox churches would have to agree. Perhaps this could be accomplished at a future Great and Holy Council,” – Fr. Steven Vlahos stated in his comment to the article. Thus, it is ecumenical aspirations and the ultimate rapprochement with papism that determine the value of the “visible unity” of the Church for the Phanariots.

What fruits these ideas will bear?

Quite surprisingly, blatantly papistic nature of the article “Enhancing the Role of the Ecumenical Patriarch” may facilitate the acceptance of Protestant ideas (such as those expressed in Ashley Navis’ comments to this publication) about reforming the Church to truckle to the laics. Both extremities increase the tolerance of the readers – mostly Americans of Greek origin – toward deviations from the Orthodox Christian teaching.

Is it OK?

Archons of the Ecumenical Patriarchate, members of the Order of St. Andrew the Apostle mentioned by Dennis Menos are actively involved in political activities, some of them strongly oppose Donald Trump and do not stop before using their influence in the Church to promote their political views. Many influential laypeople who belong to the GOARCH adhere to liberal views on marriage and “gender equality” and stick to non-Orthodox spiritual practices.


Marilyn Rouvelas, co-author of the Patriarch Bartholomew’s adviser
Fr. John Chryssavgis, at the Women’s March in Washington, DC


A book by Mark Arey, former GOARCH priest who left the priesthood in order to remarry but still is actively engaged in Patriarch Bartholomew’s projects

Whom and what will the Ecumenical Patriarch serve to if such people impose their ideas on the Orthodox clergy “in love and humility” in the guise of fighting for “transparency and accountability”? As if it were politicians and millenials, disoriented by the collapse of the institution of the family, who created the Church and have a right to rule over it!

What is a proper response?

Seems like Patriarch Bartholomew becomes a toy, a subsidiary coin in the struggle between the two most widely covered by the media Christian denominations. On the part of His Holiness, the best protection of the interests of Orthodoxy in this situation will be distancing oneself from any influences from outside of the Church and not to take any side while focusing on spiritual life (one’s own and the one of the flock) and standing firmly on the traditional, strictly Orthodox principles of church organization.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | Leave a comment

Keep on praying for Syrian People…

Not only at National Day of Prayer…

By the way, for all who want to know more about Christianity in Syria, I can heartily recommend an OCP Publication’s book “Collected Writings on Orthodox Christianity: Various Aspects of Eastern and Oriental Orthodox Churches”. Its 2nd edition has already been released. And though I doesn’t share all the goals of OCP, the book definitely worth reading.

These letters below are presented in the “Collected Writings” as well.

Source: Evidences of What Syrian Christians experienced during the war and Who really helped them

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Was Letter of Abkhazian Orthodox Church to Phanar just Coincident with Poisoning Plot against His Holiness Ilia II?


Georgian patriarchate official detained for plotting to poison Ilia II. Prosecutors in the Caucasus nation said they caught archpriest Giorgi Mamaladze with sodium cyanide on February 10 as he boarded a plane to Berlin, where Patriarch Ilia II was awaiting a gallbladder operation. As yet, it’s known that the operation was successfully completed. Thanks to medics, and Glory to God!

It’s worth noting that a day before the Mamaladze’s arrest, on February 9, 2017, self-proclaimed Abkhazian Orthodox Church sent a letter to the the Ecumenical Patriarch.


The Council of the Holy Metropolis of Abkhazia unanimously adopts all of the above documents and recommends these documents to the Orthodox Christians who make up the flock of the Holy Metropolis of Abkhazia as mandatory for fulfilment. At the same time, the Council of the Holy Metropolis of Abkhazia considers that the document on autonomy and the manner of its proclamation are not applicable in respect of the Orthodox flock of the Republic of Abkhazia. The document also claims that the refusal of the Georgian Orthodox Church to participate in the Holy and Great Council, as well as its refusal to sign a document on the sacrament of Matrimony and the obstacles to it, demonstrated the dominance of the heresy of ethnophyletism in the Georgian Church.

So was it just a coincidence? Or perhaps it was an attempt to provoke discussion and thus “ventilate a question” about the possible successor of His Holiness?

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , | Leave a comment

A list of inspirational short films to watch!

  1. “Effect”-Directed By – Atom Film. -Turquie/Turkey: Supposing you received new eyes, donated by a man who recently died in a car accident? This award-winning Turkish film tells the story of the recipient of an eye transplant who starts seeing the last hours of the donor’s life through them, including his beautiful wife. An unsettling love story told in reverse.

fr:Supposant que vous avez reçu de nouveaux yeux, qui font l’objet de dons par un homme qui est récemment mort dans un accident de la route ? Ce film turc primé raconte l’histoire du destinataire ayant reçu une transplantation des yeux qui commence à voir les dernières heures de la vie du donateur à travers “ses yeux” y compris sa belle femme. Une histoire d’amour troublante racontée à l’envers!

2.  ‘Watchtower of Turkey‘ :  Nominated as Best Video of 2014 on Vimeo, Final Cut Pro X provided all the tools for Leonardo Dalessandri to produce a spectacular and inspirational piece of work. Music:  Ludovico Einaudi – Experience.

fr:‘Le Mirador de la Turquie ‘ : Nommé  comme la Meilleure Vidéo de 2014 sur Vimeo, la Finale Cut Pro X a fourni tous les outils à Leonardo Dalessandri, le réalisateur, pour produire un travail spectaculaire et inspirant.

3.  “A Letter To The SkyIranian  Short Film: A boy named “Mahdi” lost his firefighter father who saved a little girl from a deadly fire. Out of missing his father, Mahdi decides to write him a letter and send it to the sky (heaven) with two helium balloons. A stranger receives the letter accidentally, reads it and decides to reply on behalf of Mahdi’s father to end Mahdi’s confusion and grief.

fr: Un garçon nommé “Mahdi” a perdu son père de pompier qui a sauvé la vie d’une petite fille pendant un  incendie mortel. Du manque de son père,  Mahdi décide de lui écrire une lettre en l’envoyant au ciel accrochée sur  deux ballons d’hélium. Un étranger reçoit la lettre accidentellement, la lit et décide donc de répondre en se faisant passer pour le père de Mahdi pour mettre fin à  la confusion et le chagrin que Mahdi subit.

4.  “Ecce Hommos”Comedy (2009): Lebanon/Liban: Full of enthusiasm and hope, a young Lebanese filmmaker, script in hand, knocks on the door of an « international » producer to pitch his film project. Written & Directed by Claude El Khal. Produced by Zoe Productions.
fr: Ecce Hommos, un court-métrage très amusant de Claude El Khal.  Le sujet traite des Clichés sur le Liban, l’humour est présent et très bien représenté. Ecrit et dirigé par Claude El Khal.

5. “Les feuilles mortes (Dead Leaves)”Court Métrage,Maroc/ Franceun court-métrage consacré aux attentats du 13 novembre ayant sévi en France.

fr: Short film talking aboutthe Paris terror attacks which left 129 people dead.

6. “Ambargo | Embargo – Short Video of Cyprus”-(Video – Mahmut Ersin Altan) : The video Embargo, is related with the problems in Cyprus, which are not visible, have been forgotten or became the reality. Except the real conflicts, these small problems have been accepted by the community without deserving them.

fr:/ La vidéo titrée Embargo, nous raconte des problèmes quotidiens à Chypre, qui ne sont pas visibles qui ont été oubliés ou sont devenus desormais la réalité. En étant  exclus des autres conflits réels, ces petits problèmes ont été acceptés par la communauté sans les mériter et surtout les jeunes.

7. “Le dernier passager- The Last Passenger”: (Algérie-Algeria) by Mounes Khammar

A young jumps from a cliff. Before leaving forever, his soul pays a visit to his two impossible loves: a woman, and the stage of a concert hall

fr:/ Un jeune homme saute dans le vide, avant de disparaitre à jamais, son âme rend une dernière visite à ses deux amours impossibles : une femme et une scène de concert.

8. «STOLEN dreams/ Lesves volés» – short film- Palestine

This is a story of a Palestinian child who lost his mother as well as his country and childhood… Will he be able to keep his dreams?

fr:/Ceci est une histoire d’un enfant palestinien qui a perdu sa mère aussi bien que son pays et son enfance à jamais… Pourra-t-il garder ses rêves?

  • 10. “The other pair/L’autre aire” Directed by / Réalisateur: ٍSarah Rozik. (Egypte/ Egypt)

Egyptian short film (just over 4 minutes) that won an award at the Luxor Film Festival

.A  video that talks about sharing, reciprocity and recalls an episode from the life of Gandhi: getting on a train, he lost a shoe on the tracks. He tried to take it when the train was about to leave, but it was impossible. Then he took off the other shoe and threw it next to each other. Someone, astonished, asked him why he had done it. So Gandhi replied, smiling: “A poor man who finds one shoe would not know what to do with it

fr:/Gagnant d’un festival du court_métrage en Egypte (2014), un court-métrage qui a été inspiré par la vie de Gandhi. Un jour, Gandhi était à bord d’un train avec un certain nombre de disciples et de compagnons quand il perd une chaussure qui disparaît entre les wagons. Incapable de la récupérer, il enlève l’autre chaussure et la jette vers la première. Pour répondre à la perplexité de ses compagnons de voyage, Ghandi explique qu’il serait plus profitable pour une pauvre personne de trouver une paire de chaussure que d’en trouver une seule.


via Une sélection des courts-métrages à regarder sans hésiter !/ A list of inspirational short films to watch! — Eyes on Europe & Middle East

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , | Leave a comment


Source: OCP Media Network

The Holy Synod of the Church of Georgia has met and discussed the “Council of Crete.” We are now in possession of a summary* of the Decision which the Holy Synod of the Church of Georgia issued at its recent meeting regarding the Cretan gathering.

It was initially reported that the Holy Synod had “tabled” a conclusive decision regarding the “Council of Crete” until a theological commission could examine the documents the Council produced. This is true, however, we now have learned that as it pertains to the Council’s organization and its claim to Pan-Orthodox authority, the Holy Synod has already spoken definitively.

In the synodical decision issued by the Georgian Orthodox Church the hierarchy of the Church of Georgia stated that:

1. The Cretan Council is not a Pan-Orthodox Council, as four Churches did not participate in it;

2. The decisions of the Council of Crete are not obligatory for the Georgian Church, since the Council of Crete abolished the principle of consensus;

3. The documents issued by the Council of Crete do not reflect important critiques made by the Local Churches, and thus it is necessary for them to be corrected;

4. The documents of Crete need to reflect the teaching of the Orthodox Church; this is not the case with the present set of texts.

5. It is necessary for the Holy and Great Council to be held and we are confident it will be and that this future Council will make decisions by consensus, based on the teaching of Orthodox Church.

6. It is, thus, for this purpose that the Holy Synod has formed a theological commission to examine the documents accepted in Crete and to prepare for the future Council which will be Pan-Orthodox.

* * *

*This summary was provided to Orthodox Ethos by a member of the Church of Georgia and is not a direct translation of the encyclical issued by the Holy Synod. We expect a full translation to be available in the near future and we encourage our readers to wait on that patiently.

Georgian source found here.

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

5 პირველი ქართული ეკლესია – ისტორია, რომელიც უნდა ვიცოდეთ

საქართველოში ქრისტიანობის გავრცელებამ IV საუკუნეში ხუროთმოძღვრებასა და არქიტექტურას მიზნად ახალი მოთხოვნები დაუსახა, – ახალი ეკლესიები უნდა აშენებულიყო. თავიდან ბაზილიკები იგებოდა, რომლებიც ქართულ ტრადიციებთან იყო შერწყმული და IV-დან VI საუკუნის ჩათვლით, ამ ტიპის რამდენიმე ეკლესია კიდეც აშენდა.

ძველი შუამთა
ეს ტაძარი კახეთში, თელავიდან 7 კმ-ში, ტყეში V საუკუნეშია აგებული. ალაზნის ხეობის ზედა პლატოზე გაშლილია სამონასტრო კომპლექსის სამი ეკლესია, მათ შორის უძველესი – V საუკუნეში აგებული სამნავიანი ბაზილიკა და ჯვრის ფორმის 2 ეკლესიაა. ორივე რიყის ქვითაა ნაგები.

XVI საუკუნეში ძველი შუამთის მონასტერი დაცარიელდა. მის მახლობლად კახეთის მეფის ლევან II-ის (1520-1570) მეუღლემ თინათინ გურიელის ასულმა შუამთის ახალი მონასტერი დაარსა. აგურით ნაგები ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანია, შიგნით – მოხატულია, რომელიც ერეკლე II-მ განაახლა. კომპლექსში სამრეკლო და სხვა ნაგებობები შედის.

ბოლნისის სიონი
სამთავიანი ბაზილიკის ტიპის ნაგებობათა შორის ბოლნისის სიონი ერთ-ერთი უდიდესი და უძველესი ძეგლია. მდებარეობს ქვემო ქართლში, სოფელ ბოლნისში. ჩრდილოეთით, ერთ-ერთი შესასვლელის თავზე არის წარწერა, რომლის მიხედვითაც (478-493 წლებში) შემონახულია საქართველოში არსებული უძველესი წარწერა. ბოლნისის ცნობილი ტაძარი IV საუკუნის ბოლო წლებში ელია მთავარეპისკოპოსს აუგია. ვახტანგ გორგასალმა ბოლნისის სიონის ტაძარში საეპისკოპოსო საყდარი დააარსა. პირველ ბოლნელ ეპისკოპოსად დავითია მიჩნეული, რომელიც ბოლნისის სიონის აღმოსავლეთი ფასადის წარწერაშია მოხსენიებული. ეკლესიის გვერდით, სამხრეთ-დასავლეთით, XVII საუკუნის სამრეკლოა შემონახული. ბოლნისის სიონი XVII საუკუნეში რესტავრირებული და შეკეთებულია. 1936-1939 ჩატარებულ სამუშაოების შედეგად ძეგლი გათხარეს, შეაკეთეს, გადახურეს და გაამაგრეს. რეტავრაცია 1967-1969 წლებშიც ჩატარდა. ბოლნისის სიონში თავიდანვე მწიგნობრული საქმიანობა იყო გაჩაღებული. დღეს კი ის ბოლნისი ეპარქიის ნაწილია.

მდებარეობს ქართლში, სოფელ ურბნისთან. წარწერების შესწავლის საფუძველზე, ტაძარი V-VI საუკუნეებით თარიღდება, სადაც მოხსენიებულები არიან ეკლესიის მშენებლები – კონსტანტინე და მამა მიქაელი. ტაძარი სამთავიანი ბაზილიკაა. ეკლესია თავდაპირველად აგებულია ურთიერთმორგებული ქვიშაქვით, ქვები სხვადასხვა ზომისაა, მაგრამ ჰორიზონტალობა დაცულია. IX საუკუნეში ეკლესიას რესტავრიცია გაუკეთდა. ურბნისის კომპლექსი გორის ეპარქიას ექვემდებარება და მოქმედია.

თბილისის ანჩისხატი
მდებარეობს თბილისში, მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე. XX საუკუნეში, რესტავრაციის დროს ორი ფილა აღმოაჩინეს, სადაც “ჯვრის ამაღლების” რელიეფთან ერთად, შემონახულა წარწერა, რომლის მიხედვითაც, ტაძარი X საუკუნის დასაწისში, ვახტანგ გორგასლის შვილის დაჩის მიერ, დედაქალაქის თბილისში გადმოტანისას აიგო. ტაძარი ერთ საუკუნეში, შემოსევების შედეგად ძალიან დაზარალებულა, მისი აღდგენისას მახლობლად კათოლიკოსისთვის რეზიდენცია აუგიათ. 1664 წელს ქართლის კათოლიკოსმა დომენტი III-მ თბილისელი ვაჭრისაგან შეიძინა სამცხიდან, ანჩის მონასტრიდან, ჩამოტანილი ბექა ოპიზრის მიერ მოჭედილი მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი. ხატის ახალ ადგილსამყოფელად საკათოლიკოსო ტაძარი – ყოვლადწმიდა მარიამის შობის ეკლესია – შეირჩა. სწორედ ამ დროიდან დამკვიდრდა მისი ახალი სახელი – ანჩისხატის ეკლესია.

მდებარეობს კახეთში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში,  სოფელ შილდის მახლობლად, მთის ფერდობზე. დაარსა 13 ასურელ მამათაგან ერთ-ერთმა, აბიბოსმა VI საუკუნეში. ნეკრესის სამონასტრო კომპლექსი რამდენიმე ისტორიულ ძეგლს აერთიანებს. მისი მნიშვნელობა განსაზღვრულია შემდეგი ფაქტორებით: ერთი მხრივ საქართველოს ტერიტორიაზე სწორედ აქ იქნა აგებული ერთ-ერთი პირველი ქრისტიანული სამლოცველო (IV საუკუნის III მეოთხედში); მეორე მხრივ კი, უკვე VI საუკუნის მეორე ნახევარში აქ დიდად მნიშვნელოვანი კულტურული კერა გაჩნდა. ეს მოვლენა დაკავშირებულია იოანე ზედაზნელის თანამოღვაწის, აბიბოს სახელთან, რომელიც ნეკრესის მღვდელმთავრად აკურთხეს.

ამ მონასტერს უკავშირდება ლეგენდა: ცნობილია, რომ მუსლიმები ღორის ხორცს არ ჭამენ. ამიტომ, შაჰ-აბასის შემოსევის დროს, მონასტერში ღორები სამი დღით გამოკეტეს. როდესაც თათრები ახალი გაღვიძებულები იყვნენ, მიუსიეს. დამშეულ ღორებს ეგონათ, საჭმელად მივყავართო და გაეკიდნენ. ეს ამბავი შაჰ-აბასს მოახსენეს, რომელმაც ბრძანა, რომ მონასტრისთვის ალყა მოეხსნათ და იმ ადგილს აღარ გაკარებოდნენ.

ნეკრესში სხვადასხვა დროს მოღვაწე ქართველი მღვდელმთავრები წერდნენ და წიგნებს თარგმნიდნენ… ნეკრესის ეპარქია 1811 წელს გაუქმდა.

მოამზადა ლალი ფაციამ

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , | Leave a comment

წმიდა სინოდის სხდომის ოქმი (22.12.2016)


 წმიდა სინოდის სხდომის ოქმი


2016 წლის 22 დეკემბერს საქართველოს საპატრიარქოში გაიმართა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმიდა სინოდის მორიგი სხდომა. სხდომას თავმჯდომარეობდა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II. მდივნად დაინიშნა ზუგდიდისა და ცაიშის მიტროპოლიტი გერასიმე (შარაშენიძე).

წმიდა სინოდის წევრებს მისასალმებელი სიტყვით მიმართა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა და გააცნო სხდომის საკითხები.

წმინდა სინოდზე განხილულ იქნა შემდეგი თემები:

I. კუნძულ კრეტაზე მიღებული დოკუმენტების შესახებ ისაუბრა გორისა და ატენის მიტროპოლიტმა ანდრიამ (გვაზავა).
მან აღნიშნა: როგორც ცნობილია, ა.წ. 17-26 ივნისს კუნძულ კრეტაზე შედგა კრება, რომლის მუშაობაში მონაწილეობდნენ მეთაურები და წარმომადგენლები ათი ადგილობრივი მართლმადიდებელი ეკლესიიდან.

ამგვარი შეკრება ათწლეულების მანძილზე იგეგმებოდა და იგი არის ღირსშესანიშნავი და განსაკუთრებული მოვლენა წმიდა მართლმადიდებელი ეკლესიის ცხოვრებაში.

კრების მზადებას თავიდანვე სათავეში ედგა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო, პროცესში კი ჩართული იყო ყველა ოფიციალური ეკლესია. წინასაკრებო სამუშაო შეხვედრებზე 1961 წლიდან საქართველოს საპატრიარქოს დელეგატებიც მონაწილეობდნენ. რა თქმა უნდა, უფროსი თაობის სასულიერო დასის სხვადასხვა წევრის მიერ ათწლეულების მანძილზე გაწეული შრომა დასაფასებელია.

როგორც ადრეც იყო აღნიშნული, კრების მომზადების საბოლოო ეტაპზე წარმოქმნილმა სერიოზულმა დაბრკოლებებმა რამდენიმე ადგილობრივ ეკლესიას არ მისცა საშუალება, მონაწილეობა მიეღო კრეტის კრების მუშაობაში, რის გამოც ჩვენს გულისტკივილს კიდევ ერთხელ ვადასტურებთ და დღესაც მიგვაჩნია, რომ აუცილებელი იყო ყველა ეკლესიის მიერ დასმული საკითხების შესწავლა-განხილვა, რაც არ განხორციელდა.

აღნიშნულ თემასთან დაკავშირებით წმიდა სინოდმა დაადგინა:

რადგანაც კრეტის კრების მუშაობაში არ მონაწილეობდა ოთხი ადგილობრივი მართლმადიდებელი ეკლესია, ამიტომაც მას არ შეიძლება ეწოდოს საყოველთაო, ყოვლადმართლმადიდებლური (პანორთოდოქსული) კრება;
კრეტის კრების მომზადებისა და ჩატარების დროს დაირღვა მართლმადიდებელ ეკლესიათა მიერ დადგენილი და აღიარებული მთავარი პრინციპი კონსენსუსისა, რაც გულისხმობდა განსახილველ საკითხთა შესახებ ყველას თანხმობასა და გადაწყვეტილების ერთსულოვნად მიღებას.
ამიტომაც კრეტის კრების დადგენილებები ვერ იქნება სავალდებულო საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიისთვის;

კრეტის კრების მიერ დამტკიცებულ დოკუმენტებში არსებითად არ აისახა ეკლესიათა მიერ წარმოდგენილი საფუძვლიანი შენიშვნები. ამიტომაც აუცილებელია მათი შემდგომი გადამუშავება და გასწორება. არაა გამორიცხული ზოგიერთ შემთხვევაში ახალი დოკუმენტის შექმნაც.
ამისთვის კი საჭიროა, კრეტის კრების სამდივნოს მიერ გამოგზავნილი და თარგმნილი ტექსტები ხელმისაწვდომი გახდეს საქართველოს ეკლესიის სასულიერო დასის, ღვთისმეტყველთა და მორწმუნე ერისათვის და მათი საფუძვლიანი შენიშვნების გათვალისწინებით, დოკუმენტებს მიეცეს მართლმადიდებელი ეკლესიის დოგმატური და კანონიკური სწავლების შესაბამისი სახე.

ა.წ. 17-26 ივნისს კუნძულ კრეტაზე გამართული კრება შეიძლება ჩაითვალოს უმნიშვნელოვანეს ეტაპად მართლმადიდებელი ეკლესიების დიდი და წმიდა პანორთოდოქსული კრების ჩასატარებლად, რომელმაც აღნიშნულ მომავალ კრებაზე ხელი უნდა შეუწყოს ყველა საკითხის გატანას და გადაწყვეტილებების მიღებას საერთო მართლმადიდებლური ერთობითა და ერთი, წმიდა, კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესიის მაცხოვნებელ სწავლებაზე დაყრდნობით.
საქართველოს ეკლესიის წმიდა სინოდმა დაადგინა, რომ
შეიქმნას საღვთისმეტყველო კომისია შემდეგი შემადგენლობით:

ა) გორისა და ატენის მიტროპოლიტი ანდრია (გვაზავა) თავმჯდომარე;
ბ) ფოთისა და ხობის მიტროპოლიტი გრიგოლი (ბერბიჭაშვილი);
გ) სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტი შიო (მუჯირი);
დ) რუსთველი მიტროპოლიტი იოანე (გამრეკელი);
ე) მარგვეთისა და უბისის ეპისკოპოსი მელქისედეკი (ხაჩიძე);
ვ) პროტოპრესვიტერი გიორგი (ზვიადაძე).

II. წმ. სინოდმა იმსჯელა მომქმედ ტაძრებთან არსებულ საკვირაო სკოლების შესახებ და განაჩინა:
დაევალოს რუსთველ მიტროპოლიტ იოანეს (გამრეკელი), რომ სასწავლო ცენტრმა შეიმუშაოს პროგრამები საკვირაო სკოლებისთვის შემდეგ საგნებში: საღმრთო სჯული, საქართველოს ისტორია, ქართული ლიტერატურა, ჩვენი კულტურა, ყოფა-ცხოვრების წესები და ტრადიციები (ეთნოგრაფია).

ცენტრმა ასევე ხელი უნდა შეუწყოს პროგრამების მიხედვით სათანადო ლიტერატურის შერჩევას და გაუწიოს მონიტორინგი აღნიშნული სკოლების მუშაობას.

III. წმიდა სინოდმა იმსჯელა საქართველოს მართლმადიდებელ ეპარქიებში დღეისათვის არსებულ ვითარებაზე. მღვდელმთავრების მიერ გამოითქვა მოსაზრებები საგანმანათლებლო საქმიანობისა და ეკონომიკური მდგომარეობის შემდგომი გაუმჯობესების გზებზე.

IV. წმიდა სინოდმა იმსჯელა მუზეუმებიდან საეკლესიო დღესასწაულებზე საეკლესიო სიწმინდეების ტაძარში დროებით გადაბრძანებასთან დაკავშირებით.
წმ.სინოდმა დაადგინა:

ა) მუზეუმებიდან საეკლესიო სიწმინდეთა ეკლესიაში დროებითი გადაბრძანებისას, გაუგებრობების თავიდან აცილების მიზნით, და სიწმინდეთა უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად საქართველოს საპატრიარქოში არსებულ სიწმინდეთა მოძიებისა და დაცვის განყოფილებას (თავმჯდომარე – ნიკორწმინდელი ეპისკოპოსი ვახტანგი (ლიპარტელიანი) დაევალოს, ყველა კონკრეტულ შემთხვევაში გაწიოს სათანადო ორგანიზება შესაბამის სახელმწიფო სტრუქტურებთან და საზოგადოებასთან თანამშრომლობით, რათა მოხდეს სიწმინდეთა უსაფრთხოდ და სათანადო პატივით გადაბრძანება და უკან დაბრუნება.

ბ) მუზეუმებიდან სიწმიდეები უნდა დაბრძანდეს თბილისის წმინდა სამების საკათედრო ტაძარში და იმ ეპარქიაში, რომლის მმართველმა მღვდელმთავარმაც დადგენილი წესით გამოთქვა სიწმიდეთა გადაბრძანების სურვილი.
ორივე შემთხვევაში გადასვენების დრო ცალ-ცალკე უნდა განისაზღვროს საქართველოს საპატრიარქოსთან არსებული სიწმინდეთა მოძიების განყოფილების წარდგინებით და კათოლიკოს-პატრიარქის ლოცვა-კურთხევით.

V. წმინდა სინოდმა იმსჯელა ზოგიერთ პირთა კანონიზაციის შესახებ და განაჩინა:

1) წმიდათა დასში შეირაცხოს მონოზონი ნინო (ამილახვარი 1784-1839), და ეწოდოს მას, – ღირსი ნინო, სამთავროს წმინდა ნინოს დედათა მონასტრის განმაახლებელი; შეიქმნას ხატი, დაიწეროს ცხოვრება და წეს-განგება; ხსენების დღედ დადგინდეს (11) 24 თებერვალი.

2) წმიდათა დასში ასევე შეირაცხოს იღუმენია ნინო (ამილახვარი 1815-1904) და ეწოდოს მას, – ღირსი ნინო (სამთავროს დედათა მონასტრის იღუმენია); შეიქმნას ხატი, დაიწეროს ცხოვრება და წეს-განგება; ხსენების დღედ დადგინდეს (29 დეკემბერი) 11 იანვარი.

3) წმიდათა დასში შეირაცხოს სქემ-იღუმენია თამარი (მარჯანიშვილი 1869-1936) და ეწოდოს მას, – ღირსი თამარ აღმსარებელი; შეიქმნას ხატი, დაიწეროს ცხოვრება და წეს-განგება; ხსენების დღედ დადგინდეს (10) 23 ივნისი.

4) წმიდათა დასში შეირაცხოს საქართველოს მეფე ბაგრატ III და ეწოდოს მას, – წმიდა კეთილმსახური მეფე ბაგრატი, საქართველოს გამაერთიანებელი; შეიქმნას ხატი, დაიწეროს ცხოვრება და წეს-განგება; ხსენების დღედ დადგინდეს (7 მაისი) 20 მაისი.

5) წმიდათა დასში შეირაცხოს იმერეთის მეფე სოლომონ I და ეწოდოს მას, – წმიდა კეთილმსახური მეფე სოლომონი; შეიქმნას ხატი, დაიწეროს ცხოვრება და წეს-განგება; ხსენების დღედ დადგინდეს (23 აპრილი) 6 მაისი.

6) წმიდათა დასში შეირაცხოს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი კალისტრატე (ცინცაძე) და ეწოდოს მას, – წმინდა პატრიარქი კალისტრატე; შეიქმნას ხატი, დაიწეროს ცხოვრება და წეს-განგება; ხსენების დღედ დადგინდეს (21 იანვარი) 3 თებერვალი.

VI. წმინდა სინოდმა იმსჯელა საქართველოს ავტოკეფალიის აღდგენის 100 წლისთავისა და უწმინდესი და უნეტარესი ილია II-ის აღსაყდრებიდან მე-40-ე და დაბადებიდან 85-ე წლისთავთან დაკავშირებით ჩასატარებელ ღონისძიებათა შესახებ.
დაადგინეს: შეიქმნას საიუბილეო კომისია და მის შემადგენლობაში ეკლესიის მხრიდან შევიდნენ შემდეგი წევრები:

ა) ჭიათურისა და საჩხერის მიტროპოლიტი დანიელი (დათუაშვილი),
ბ) ახალციხისა და  ტაო-კლარჯეთისა მიტროპოლიტი თეოდორე (ჭუაძე),
გ) ზუგდიდისა და ცაიშის მიტროპოლიტი გერასიმე (შარაშენიძე).
დ) ბოდბელი ეპისკოპოსი იაკობი (იაკობაშვილი).

VII. წმინდა სინოდმა მოისმინა მისიისა და ევანგელიზაციის განყოფილების ხელმძღვანელის, ჭიათურისა და საჩხერის მიტროპოლიტ დანიელის (დათუაშვილი) ინფორმაცია საიუბილეო წლის განმავლობაში ჩასატარებელ მისიონერულ ღონისძიებათა შესახებ.

დაადგინეს: შედგეს ღონისძიებების ნუსხა და მათი განხორციელების გეგმა.

VIII. წმინდა სინოდმა მოისმინა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსის, ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის მიტროპოლიტ თეოდორეს (ჭუაძე) ინფორმაცია ა.წ. სექტემბრის თვეში ქ.კიეტში (იტალია) გამართულ შეხვედრასთან დაკავშირებით.

ასევე მოსმენილ იქნა ინფორმაცია ბოლო დროს მას-მედიასა და სოციალურ ქსელში ეკლესიასთან მიმართებაში გავრცელებული სხვადასხვა სახის ტექსტებისა და ქადაგებების თაობაზე.

წმინდა სინოდმა მიიღო შემდეგი მიმართვა:

როგორც ადრე, ბოლო დროსაც, მასმედიის საშუალებებით საეკლესიო საკითხებზე არაერთი ცილისმწამებლური სტატია გამოქვეყნდა, რომელთაც მიზანმიმართული ხასიათი ჰქონდა. ამას დაემატა სასულიერო პირების მიერ საჯარო სივრცეში გაკეთებული შეფასებები და ურთიერთბრალდებები, რამაც საზოგადოებაში სამართლიანი უარყოფითი განწყობა და გულისტკივილი გამოიწვია.

ისტორიის მანძილზე არაერთი მაგალითი გვაქვს იმისა, თუ როგორი მწვავე დებატები იმართებოდა ამა თუ იმ საეკლესიო საკითხთან დაკავშირებით, თუმცა ეს თემები ეხებოდა არა პირად ურთიერთობებს, არამედ დოგმატურ-სარწმუნოებრივ პრობლემებს. სარწმუნოებრივ საკითხებზე მწვავე კამათი ბუნებრივი მოვლენაა, მაგრამ ასეთი თემებიც და სხვა საკითხებიც, პირველ რიგში, ეკლესიის წიაღში უნდა შეფასდეს და მხოლოდ ამის შემდეგ უნდა მიეწოდოს საზოგადოებას, რადგან მოქალაქეები რეალურად არსებულ ვითარებას ნაკლებად იცნობენ და ეს მათთვის შეიძლება გახდეს დაბრკოლების საგანი და ცოდვის მიზეზი.

იმ ძალებს კი, რომლებიც ეკლესიის საზიანოდ შეგნებულად მოქმედებენ, სურთ, რომ დაძაბულობა საჯარო სივრცეში გაღრმავდეს და დაპირისპირების კერები გამრავლდეს.

ამიტომაც მივმართავთ სასულიერო პირებს და მრევლს, გამოიჩინონ კეთილგონიერება და არ აჰყვნენ პროვოკაციებს.

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment